K9 Honor brengt politie, defensie, douane en civiele veiligheid samen rond blijvend eerbetoon
Ze zoeken naar vermiste personen, speuren naar gevaarlijke stoffen, ondersteunen politiediensten bij zware interventies en worden ingezet wanneer snelheid, een uitzonderlijk reukvermogen en doorgedreven training het verschil kunnen maken. Diensthonden werken vaak jarenlang naast hun geleider en worden daarbij geconfronteerd met situaties waarin ook hun eigen veiligheid in gevaar komt. Toch blijft de officiële erkenning voor deze dieren beperkt.
De vzw K9 Honor wil daar verandering in brengen. Op het strand van Ster der Zee in Koksijde werd tijdens K9 Day een nationaal standbeeld onthuld ter ere van de diensthonden die actief zijn of waren bij politie, defensie, douane en civiele veiligheid.
Het monument wil niet alleen herinneren aan hun inzet. Het vormt ook het zichtbare begin van een bredere campagne waarmee K9 Honor de maatschappelijke én juridische positie van diensthonden in België wil versterken.
Veel meer dan een hond die een opdracht uitvoert
Achter iedere professioneel ingezette diensthond schuilt een doorgedreven opleiding. Hond en geleider leren elkaar door en door kennen en moeten tijdens opdrachten onder grote druk kunnen samenwerken.
Die honden worden onder meer ingezet bij vermissingen, criminaliteitsbestrijding, de strijd tegen terrorisme en opdrachten rond openbare veiligheid. Ze kunnen plaatsen bereiken, geuren onderscheiden en signalen waarnemen die voor mensen moeilijk of onmogelijk te detecteren zijn.
Voor hun geleiders zijn ze dan ook veel meer dan een hulpmiddel.
Stephanie Tourlouse, oprichter van K9 Honor, benadrukt dat diensthonden samen met hun geleiders vooraan staan wanneer de veiligheid moet worden gegarandeerd. Ze krijgen moeilijke opdrachten, worden blootgesteld aan risico’s en kunnen door hun optreden mensenlevens redden.
Volgens K9 Honor staat die werkelijkheid nog te ver af van de manier waarop deze dieren maatschappelijk en juridisch worden benaderd. De organisatie vindt dat een diensthond niet langer in de eerste plaats als een voorwerp mag worden beschouwd, maar erkenning moet krijgen als levende en volwaardige werkpartner.
Een nationaal monument op het strand van Koksijde
Om de inzet van deze dieren voor iedereen zichtbaar te maken, nam K9 Honor het initiatief voor een nationaal standbeeld.
Het monument is bedoeld voor alle diensthonden, ongeacht de dienst waarvoor ze werken of hebben gewerkt. Het moet een vaste plaats worden waar mensen kunnen stilstaan bij de jarenlange inzet van dieren die een belangrijk aandeel hebben in de veiligheid van burgers en hulpverleners.
De keuze voor Koksijde is daarbij niet toevallig.
Al zes jaar worden diensthonden en hun begeleiders tijdens K9 Day naar Koksijde uitgenodigd. Volgens de initiatiefnemers is het evenement bijzonder omdat verschillende disciplines er samenkomen en de honden er nadrukkelijk centraal worden geplaatst.
Het strand van Ster der Zee heeft daardoor een bijzondere betekenis gekregen voor de organisatie. Het nationale standbeeld krijgt er een plaats die rechtstreeks verbonden is met de jaarlijkse bijeenkomst van diensthonden en hun geleiders.
Ellen Callebout onthult het standbeeld
Het monument werd tijdens K9 Day onthuld door Ellen Callebout, meter van K9 Honor en bekend om haar engagement voor dieren.
De onthulling vormde een belangrijk moment voor de vzw. Wat begon als een initiatief om meer waardering te vragen voor diensthonden, kreeg daarmee een tastbare en blijvende plaats in Koksijde.
Voor de uitwerking van het ontwerp werkte K9 Honor samen met een gieterij. De financiering van het project kwam tot stand via verschillende kanalen.
Sponsors zoals Ydolo en Eterno droegen bij aan de realisatie. Daarnaast zijn er samenwerkingen, onder meer met dierenasiel Ganzeweide, en werd crowdfunding ingezet om het project financieel te ondersteunen.
Daarmee werd het monument ook een initiatief waarbij ondernemingen, organisaties en individuele sympathisanten betrokken konden worden.
Jaren dienst eindigen vaak zonder officieel eerbetoon
Een belangrijk aandachtspunt voor K9 Honor is wat er gebeurt wanneer de actieve loopbaan van een diensthond eindigt.
De dieren kunnen jarenlang worden ingezet bij opdrachten waarbij concentratie, discipline en moed noodzakelijk zijn. Ze werken in omstandigheden die belastend kunnen zijn en waarbij gevaar nooit volledig uitgesloten kan worden.
Toch ontbreekt volgens de organisatie vaak een passende officiële erkenning wanneer zo’n carrière wordt afgesloten.
Johan Hiele wijst erop dat diensthonden jarenlang klaarstaan om bij te dragen aan de veiligheid van anderen, ook wanneer de omstandigheden moeilijk of risicovol zijn. Het nieuwe monument moet hen daarom een blijvende plaats geven in het collectieve geheugen.
Daarmee richt het initiatief zich niet uitsluitend op honden die vandaag actief zijn. Ook dieren die hun loopbaan al beëindigd hebben en honden die tijdens hun inzet uitzonderlijke prestaties leverden, worden nadrukkelijk bij het eerbetoon betrokken.
Ben Weyts vraagt meer aandacht voor dieren die voor mensen werken
Ook Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts ondersteunt het initiatief.
Volgens Weyts is de maatschappelijke kijk op dieren de afgelopen jaren sterk veranderd. Dierenwelzijn krijgt meer aandacht en dieren worden steeds nadrukkelijker beschouwd als levende wezens die pijn en stress kunnen ervaren.
Voor dieren die beroepsmatig worden ingezet, is die benadering volgens de minister bijzonder relevant.
Diensthonden kunnen tijdens hun werk immers terechtkomen in gevaarlijke of zeer belastende omstandigheden. De minister vindt daarom dat naast algemene aandacht voor dierenwelzijn ook meer aandacht nodig is voor dieren die daadwerkelijk werk verrichten in dienst van mensen en de publieke veiligheid.
Weyts beschouwt het permanente eerbetoon in Koksijde als een manier om een breed publiek bewust te maken van de inspanningen en risico’s die met het werk van diensthonden gepaard gaan.
K9 Honor wil verder gaan dan symbolische erkenning
Voor K9 Honor eindigt het verhaal niet bij de plaatsing van een standbeeld.
Het monument is volgens de vzw slechts de eerste zichtbare stap van een veel ruimere opdracht. De organisatie werkt aan voorstellen die moeten leiden tot een sterker maatschappelijk en juridisch statuut voor diensthonden.
Dat is een belangrijk onderdeel van de werking.
De centrale vraag is hoe een dier dat jarenlang professioneel wordt opgeleid en vervolgens voor openbare veiligheid wordt ingezet, binnen wetgeving en beleid moet worden beschouwd.
K9 Honor pleit ervoor om rekening te houden met de bijzondere positie van deze dieren. Ze zijn niet zomaar eigendom of materiaal dat tijdens een opdracht wordt gebruikt. Ze functioneren samen met hun geleiders, worden intensief getraind en nemen deel aan opdrachten waarbij hun specifieke capaciteiten noodzakelijk zijn.
De vzw wil dat deze werkelijkheid ook in de officiële erkenning van diensthonden duidelijker tot uiting komt.
Medailles en eretekens voor diensthonden
Een ander toekomstplan is de invoering van medailles en eretekens.
K9 Honor wil daarmee diensthonden kunnen onderscheiden wanneer zij met pensioen gaan of wanneer ze tijdens hun carrière uitzonderlijke prestaties hebben geleverd.
Binnen tal van menselijke veiligheidsdiensten bestaan tradities waarbij verdiensten, dienstjaren of bijzondere prestaties officieel worden erkend. K9 Honor wil onderzoeken hoe een vergelijkbare vorm van waardering voor diensthonden kan worden uitgewerkt.
Een afscheid na jaren trouwe dienst zou daardoor niet langer onopgemerkt hoeven voorbij te gaan.
Het zou tegelijk zichtbaar maken dat achter iedere hond een volledige professionele carrière kan schuilgaan: opleiding, training, dagelijkse samenwerking met een geleider en daadwerkelijke inzet op het terrein.
Ook de band met de geleider verdient aandacht
De discussie over diensthonden kan bovendien moeilijk los worden gezien van hun geleiders.
Tijdens trainingen en opdrachten ontstaat een intensieve samenwerking waarbij mens en dier voortdurend op elkaar moeten kunnen vertrouwen. De geleider leert de kleinste gedragsveranderingen van de hond herkennen, terwijl het dier wordt getraind om aanwijzingen snel en correct uit te voeren.
Bij risicovolle opdrachten is die samenwerking essentieel.
Het afscheid van een diensthond na een lange loopbaan heeft daarom niet alleen betekenis voor het dier. Ook voor de geleider kan het einde van die professionele samenwerking een ingrijpend moment zijn.
Een officiële erkenning van de hond betekent daardoor indirect eveneens waardering voor het team dat jarenlang samen heeft gewerkt.
Van jaarlijkse K9 Day naar een nationale boodschap
Met het standbeeld op het strand krijgt K9 Day een extra dimensie.
Waar de jaarlijkse bijeenkomst in Koksijde diensthonden en begeleiders al zes jaar samenbrengt, blijft het monument ook na het evenement aanwezig. Bezoekers van de kust krijgen zo het hele jaar door de kans om kennis te maken met het verhaal achter deze dieren.
Dat is precies wat K9 Honor wil bereiken: de diensthond uit de relatieve anonimiteit halen.
Veel mensen zien dergelijke honden tijdens een politieactie, aan een grenscontrole, bij een zoekactie of tijdens een demonstratie. Minder zichtbaar zijn de jaren opleiding en training die daaraan voorafgaan en de verantwoordelijkheid die tijdens echte interventies op hond en geleider rust.
Het standbeeld moet die werkelijkheid tastbaarder maken.
Oproep aan bedrijven, organisaties en burgers
K9 Honor wil het nationale initiatief verder uitbouwen en doet daarom een beroep op bedrijven, organisaties en burgers.
Steun kan worden verleend via sponsoring, partnerschappen en crowdfunding. Die financiële en praktische ondersteuning moet niet alleen bijdragen aan het monument, maar ook aan de verdere doelstellingen van de vzw.
De organisatie wil op langere termijn blijven werken rond waardigheid, respect en erkenning voor diensthonden binnen politie, defensie, douane en civiele veiligheid.
Het uiteindelijke doel gaat daarmee veel verder dan het plaatsen van één kunstwerk.
K9 Honor wil een mentaliteitswijziging bereiken waarbij beter wordt begrepen wat diensthonden doen, welke risico’s zij tijdens hun loopbaan lopen en waarom hun bijdrage aan de veiligheid een volwaardige erkenning verdient.
Een blijvende plaats voor trouwe collega’s
Het standbeeld op het strand van Ster der Zee maakt een jarenlang weinig zichtbaar verhaal plots tastbaar.
Achter iedere diensthond staat een opleiding. Achter iedere opdracht staat een samenwerking tussen mens en dier. Achter iedere succesvolle zoekactie, detectie of interventie kunnen uren training en jaren ervaring schuilgaan.
Sommige honden vinden vermiste mensen. Andere zoeken naar verboden of gevaarlijke stoffen. Nog andere ondersteunen veiligheidsdiensten tijdens opdrachten waarbij iedere seconde telt.
Wat ze met elkaar delen, is dat hun werk in dienst staat van anderen.
Met het nationale standbeeld heeft Koksijde nu een plaats waar die inzet permanent zichtbaar wordt gemaakt. Voor K9 Honor is dat geen eindpunt. De organisatie wil dat het monument het begin vormt van een bredere erkenning waarbij diensthonden niet uitsluitend worden gewaardeerd voor wat ze kunnen, maar ook voor de jaren waarin ze samen met hun geleiders klaarstaan voor de veiligheid van anderen.
( Tekst S. J. van www.westnieuws.be foto’s indegazette.be )
