Wie binnenkort op reis vertrekt, onverwacht in het ziekenhuis wordt opgenomen of om een andere reden tijdelijk niet voor zijn hond kan zorgen, dreigt in de Westhoek voor een steeds groter probleem te komen staan. Verschillende hondenpensions stoppen, andere uitbaters overwegen hun toekomst en bij de pensions die doorgaan groeit de bezorgdheid over de toestroom van nieuwe klanten.
Wat is er aan de hand met de hondenopvang in de regio? Is het beroep financieel en praktisch nog haalbaar? Wegen de regels zwaarder dan vroeger? En vooral: waar moeten hondeneigenaars straks nog terecht?
De situatie verdient aandacht, want achter iedere kennel die verdwijnt, zitten niet alleen ondernemers die een activiteit stopzetten. Er zijn ook honderden hondenbezitters die tijdens vakanties, ziekenhuisopnames, familiale omstandigheden of professionele verplichtingen afhankelijk zijn van betrouwbare opvang.
Verschillende pensions verdwijnen in korte tijd
Volgens informatie waarover westnieuws.be beschikt, staat de hondenopvang in en rond de Westhoek voor een opvallende verandering.
’t Boomerhof in Kaaskerke bij Diksmuide zou in oktober stoppen met het hondenpension. Bed en Blaf in Avekapelle zou in december volgen. Van Sapho’s Hoeve in Leke staat volgens onze informatie te koop wanneer daarvoor de juiste prijs wordt geboden. ’t Kwispelhof in Leke werd volgens de informatie die westnieuws.be ontving door Dierenwelzijn gesloten. Home of Kavany in Kortemark zou de pensionactiviteit eveneens reeds hebben stopgezet.
Voor een relatief beperkte regio is dat een aanzienlijk aantal opvangplaatsen dat op korte tijd verdwijnt of dreigt te verdwijnen.
De websites van sommige betrokken zaken zijn momenteel nog online. Dat maakt duidelijk dat de veranderingen zeer recent zijn of online nog niet overal werden verwerkt.
De problematiek beperkt zich bovendien niet tot mensen die eenmaal per jaar een vakantie boeken. Een dierenpension vervult ook een belangrijke praktische functie wanneer iemand onverwacht wordt opgenomen in een ziekenhuis, tijdelijk moet revalideren, voor het werk naar het buitenland moet of door familiale omstandigheden gedurende een bepaalde periode niet voor zijn dier kan zorgen.
Bij ’t Boomerhof in Kaaskerke bij Diksmuide stopt in oktober met het hondenpension. De uitbaters benadrukken dat deze beslissing uitsluitend om gezondheidsredenen wordt genomen en geen verband houdt met regelgeving of Dierenwelzijn
Geen plotselinge nieuwe wet die alles verklaart
De eerste vraag die bij veel hondeneigenaars opkomt, is logisch: heeft Vlaanderen nieuwe regels ingevoerd waardoor pensions massaal afhaken?
Het antwoord is genuanceerder.
Dierenpensions vallen al jaren onder erkenningsvoorwaarden. Wie honden of katten tegen betaling opvangt, moet over een geldige erkenning van Dierenwelzijn Vlaanderen beschikken. Die erkenning heeft betrekking op een welbepaalde activiteit, capaciteit en locatie.
Er bestaan voorwaarden rond infrastructuur, verzorging, voeding, administratie en personeel. Daarnaast moet een pension een contract afsluiten met een dierenarts. Ook gemeentelijke vergunningen, waaronder eventueel een omgevingsvergunning, kunnen een rol spelen.
Een aantal belangrijke verstrengingen voor dierenpensions trad echter op 1 januari 2024 in werking.
Zo zijn roostervloeren niet langer toegestaan. Honden moeten minstens twee uur per dag en gedurende vijf dagen per week toegang krijgen tot een buitenbeloop. Wanneer zij geen permanente toegang hebben, moet de uitbater kunnen aantonen dat de honden daadwerkelijk voldoende worden uitgelaten.
Dat bewijs kan onder meer gebeuren via camerabeelden, chipregistratie of een sluitende dagindeling.
Ook moeten honden in principe minstens per twee worden gehuisvest, behalve wanneer bijvoorbeeld gezondheid, agressie of andere omstandigheden dat onmogelijk maken.
Sinds 2024 geldt eveneens een opleidingsvoorwaarde: minstens de verantwoordelijke of een vast personeelslid moet over een erkend diploma of getuigschrift beschikken. Personeelsleden zonder zo’n kwalificatie die bij de verzorging betrokken zijn, moeten intern worden opgeleid.
Daar bovenop komen eisen rond veiligheid, hygiëne en brandpreventie. In de lokalen waar dieren verblijven, gelden voorwaarden voor branddetectie.
De strengere voorwaarden zijn dus niet van gisteren. Ze zijn wel belangrijk omdat bestaande pensions investeringen en organisatorische aanpassingen hebben moeten doen om aan de huidige normen te beantwoorden.
Een beroep zonder echte weekends
Regels alleen verklaren echter niet waarom mensen uit de sector ermee stoppen.
Wie van buitenaf naar een hondenpension kijkt, ziet honden, speelweides, kennels en mensen die graag met dieren werken. Achter die beelden zit een bijzonder arbeidsintensief beroep.
Een hond kent geen zondag.
Hij moet eten.
Hij moet drinken.
Zijn verblijf moet worden gereinigd.
Hij moet naar buiten.
Medicatie moet op het juiste ogenblik worden toegediend.
Zijn gedrag moet worden opgevolgd.
En wanneer er iets misloopt, moet onmiddellijk worden gehandeld.
Een uitbater kan op zaterdagavond niet beslissen dat het werk tot maandagochtend blijft liggen.
Zaterdag en zondag zijn gewone werkdagen
Net wanneer andere gezinnen vrij zijn, wordt het voor een hondenpension vaak druk.
Weekends, schoolvakanties, verlengde weekends, feestdagen en zomermaanden zijn precies de periodes waarin mensen opvang voor hun dieren zoeken.
Dat betekent dat een pensionuitbater werkt wanneer anderen vakantie nemen.
Zaterdag en zondag behoren tot de normale werkweek. Uitslapen zit er nauwelijks in. Spontaan een weekend weggaan is bijzonder moeilijk en enkele dagen verlof nemen vraagt een grondige organisatie.
Wanneer een pension aan huis is gevestigd, vervaagt bovendien de grens tussen beroeps- en privéleven.
De dieren zijn er altijd.
Ook ’s avonds.
Ook ’s nachts.
Ook op Kerstmis en Nieuwjaar.
Het gezinsleven betaalt mee de prijs
Dat heeft gevolgen voor het gezinsleven.
Een klassiek beroep laat meestal toe om na de werkuren de deur achter zich dicht te trekken. Bij een dierenpension is dat veel moeilijker.
Een ziek dier, een onrustige hond of een onverwacht probleem trekt zich niets aan van openingsuren.
Daar komt nog bij dat uitbaters vaak verantwoordelijk zijn voor dieren waaraan eigenaars bijzonder gehecht zijn. Een hond is voor veel mensen een volwaardig gezinslid. Wie hem achterlaat bij een pension verwacht dan ook terecht dat hij veilig, gezond en goed verzorgd terug naar huis komt.
Die verantwoordelijkheid rust dag en nacht op de schouders van de uitbater.
Schoonmaken is een groot deel van de werkdag
Een ander onderschat onderdeel van het werk is de hygiëne.
Kennels moeten voortdurend worden schoongemaakt. Voerbakken, drinkbakken, vloeren, slaapplaatsen en buitenruimtes vragen dagelijks onderhoud.
Dat is zwaar lichamelijk werk.
Tijdens drukke vakantieperiodes gaat het niet over één of twee honden, maar soms over tientallen dieren. Terwijl de honden verzorgd worden, moet ook de infrastructuur proper en veilig blijven.
Wie denkt dat een hondenpension vooral bestaat uit wandelen en spelen met honden, krijgt daardoor maar een klein gedeelte van de werkelijkheid te zien.
Investeringen worden steeds belangrijker
Ook de infrastructuur kan voor bestaande pensions zwaar doorwegen.
Verblijven moeten aan minimale afmetingen en veiligheidsvoorwaarden voldoen. Materialen moeten geschikt en onderhoudbaar zijn. Buitenverblijven moeten bescherming bieden tegen weersomstandigheden. Er gelden regels voor beweging, verzorging, brandveiligheid en hygiëne.
Voor een moderne of recent gebouwde inrichting kunnen dergelijke normen vanaf het ontwerp worden meegenomen.
Voor oudere pensions kan aanpassen veel moeilijker zijn.
Een kennel verbouwen, vloeren vervangen, buitenlopen aanpassen, beveiliging installeren of gebouwen anders indelen kost geld. Wanneer daar personeelskosten, energie, verzekeringen, voeding, onderhoud, dierenartsbegeleiding en administratie bijkomen, moet een uitbater zich onvermijdelijk afvragen of de activiteit economisch nog voldoende oplevert tegenover het aantal gewerkte uren.
De verantwoordelijkheid stopt nooit
Er is bovendien nog een factor die moeilijk in cijfers uit te drukken is: verantwoordelijkheid.
Een pensionhouder krijgt dieren van anderen onder zijn hoede.
Honden kunnen ziek worden. Ze kunnen zich verwonden. Sommige dieren reageren anders wanneer hun eigenaar verdwijnt. Andere honden eten slecht, krijgen stress of moeten dagelijks geneesmiddelen krijgen.
De pensionhouder moet gedrag kunnen inschatten en weten wanneer professionele hulp nodig is.
Een verkeerde inschatting kan ernstige gevolgen hebben.
Daarom moet een erkend pension ook samenwerken met een contractdierenarts. De officiële regelgeving voorziet regelmatige controles en legt vast hoe gezondheid, verzorging en huisvesting moeten worden opgevolgd.
Wat gebeurt er met de overblijvende pensions?
Daarmee komen we bij misschien wel het grootste probleem.
Wanneer verschillende pensions in dezelfde regio verdwijnen, verdwijnen hun klanten niet.
Die mensen hebben nog altijd een hond.
Ze gaan nog altijd op reis.
Ze kunnen nog altijd ziek worden.
Ze hebben nog altijd opvang nodig.
De vraag verschuift daardoor automatisch naar de pensions die wél verder werken.
Hondenpension Terwilghen in Vladslo blijft volgens onze informatie actief,
Vaste klanten beginnen zich zorgen te maken.
Wanneer klanten van meerdere verdwenen pensions op zoek moeten naar een nieuwe plaats, kunnen de resterende pensions immers snel volgeboekt raken. Vooral tijdens juli en augustus, kerstvakanties, paasvakanties en verlengde weekends kan dat bijzonder voelbaar worden.
Een pension kan zijn capaciteit niet zomaar onbeperkt verhogen. De erkenning geldt immers voor een vastgelegde maximale capaciteit en de infrastructuur moet daarop afgestemd zijn.
Meer vraag betekent dus niet automatisch dat een pension zomaar meer honden kan aannemen.
Vaste klanten vrezen hun vertrouwde plaats te verliezen
Voor trouwe klanten van een pension ontstaat daardoor een merkwaardige situatie.
Zij hebben jarenlang tijdig geboekt en een vaste opvangplaats opgebouwd waar hun hond de omgeving en verzorgers kent. Wanneer plots tientallen nieuwe klanten aankloppen, wordt ook voor hen vooraf reserveren steeds belangrijker.
Een hond verplaatsen naar een onbekend pension is bovendien niet voor ieder dier eenvoudig.
Voor jonge en sociale honden verloopt dat soms zonder problemen. Oudere honden, dieren met medicatie, honden met gedragsproblemen of dieren die sterk aan hun vaste omgeving gehecht zijn, vragen meer aandacht.
Niet elk pension kan iedere hond aannemen.
Dat maakt de beschikbare capaciteit in werkelijkheid nog beperkter dan alleen het aantal vrije kennels doet vermoeden.
Wat bij een onverwachte ziekenhuisopname?
Voor vakantie kan een eigenaar maanden vooraf reserveren.
Een ziekenhuisopname laat zich niet altijd plannen.
En precies daar kan een tekort aan opvangplaatsen een sociaal probleem worden.
Wat gebeurt er wanneer iemand alleen woont, geen familie in de buurt heeft en onverwacht wordt opgenomen?
Wie zorgt dan voor de hond?
Familie, buren en vrienden kunnen soms helpen, maar niet iedereen beschikt over zo’n netwerk. Bovendien is niet iedere hond geschikt om zomaar tijdelijk bij iemand anders in huis te wonen.
Een erkend dierenpension biedt in dergelijke situaties professionele opvang.
Wanneer die capaciteit vermindert, moet er dus ook worden nagedacht over alternatieven voor noodopvang.
Niet zomaar bij eender wie achterlaten
De schaarste mag er vooral niet toe leiden dat hondeneigenaars uit nood hun dier bij niet-erkende commerciële opvangplaatsen achterlaten.
De Vlaamse overheid is daar duidelijk over: wie honden of katten tegen betaling opvangt als dierenpension, moet erkend zijn door Dierenwelzijn Vlaanderen.
Die erkenning is niet zomaar administratief papier.
Ze betekent onder meer dat voorwaarden gelden voor de infrastructuur, verzorging, hygiëne en veiligheid en dat een contractdierenarts bij de werking betrokken is.
Eigenaars kunnen de officiële lijst van erkende pensions raadplegen via Dierenwelzijn Vlaanderen.
Vooraf een bezoek brengen en duidelijke afspraken maken blijft verstandig.
Een verblijfscontract is verplicht
Ook administratief bestaan er duidelijke regels.
Wanneer een dier in pension wordt genomen, wordt een overeenkomst tussen eigenaar en pension opgesteld.
Daarin staan onder andere de verblijfsduur, gegevens van de eigenaar, identificatie van het dier, eetgewoonten, gedrag, eventuele aandoeningen en behandelingen en de gegevens van de behandelende dierenarts.
Voor honden gelden eveneens vaccinatievoorwaarden. Het paspoort van de hond blijft tijdens het verblijf bij het pension.
Die verplichtingen beschermen zowel het dier, de eigenaar als de uitbater.
Terwilghen in Vladslo toont hoe intensief het beroep is
Hondenpension Terwilghen in Vladslo geeft op de eigen website een opvallend beeld van de inzet die een pension vraagt.
De uitbaters wonen zelf op het domein en geven aan 24 uur per dag en zeven dagen per week beschikbaar te zijn voor de dieren. De honden beschikken er over individuele binnen- en buitenverblijven en speelweides.
Zelfs de openingsuren tonen hoeveel organisatie nodig is. Voor opvang of afhaling buiten de gewone uren en op zon- en feestdagen worden toeslagen aangerekend.
Ook bijzondere verzorging, zoals verbanden wisselen, oog- of oorzalf aanbrengen of de opvang van een minder mobiele hond, brengt extra werk mee.
Het maakt duidelijk waarom flexibiliteit in deze sector een prijs heeft.
Ter Wilghen biedt meer dan hondenopvang
Bij Hondenpension Ter Wilghen in Vladslo kunnen eigenaars niet alleen terecht voor opvang. Het pension beschikt ook over een professioneel uitgeruste toilettageruimte en biedt begeleiding bij gedragsproblemen.
Bij de toilettage wordt iedere hond individueel behandeld. De verzorging kan bestaan uit borstelen, ontwollen en ontklitten, wassen en drogen, het reinigen van ogen en oren, nagels knippen en het verwijderen van overtollige haren tussen de voetzolen en aan de onderbuik. Er wordt gewerkt met richtprijzen, omdat de kostprijs afhankelijk is van onder meer vachttype, klitten, behandelingsduur en gedrag van de hond.
Daarnaast biedt Ter Wilghen gedragstherapie door een gediplomeerd gedragsdeskundige. Daarbij wordt gewerkt vanuit een positieve en progressieve aanpak. Niet alleen het ongewenste gedrag wordt bekeken, maar ook de oorzaken en emoties die daarbij een rol kunnen spelen.
Omdat probleemgedrag het best beoordeeld wordt waar het daadwerkelijk voorkomt, gebeuren deze consultaties op locatie en uitsluitend op afspraak.
Zo combineert Ter Wilghen hondenopvang met professionele verzorging en gedragsbegeleiding.
Een probleem dat groter kan worden dan de sector zelf
De ontwikkelingen in de Westhoek verdienen daarom verdere opvolging.
Wanneer één ondernemer na vele jaren stopt, kan dat een persoonlijke keuze zijn.
Wanneer meerdere pensions in dezelfde streek binnen een relatief korte periode verdwijnen, ontstaat een ander verhaal.
Dan moet worden bekeken of er een structureel probleem bestaat.
Zijn de investeringen te hoog?
Is voldoende personeel vinden moeilijk?
Zijn de tarieven nog in verhouding met de kosten?
Is de combinatie met een normaal gezinsleven nog haalbaar?
Wegen de administratieve verplichtingen te zwaar?
Of bereiken verschillende uitbaters simpelweg een leeftijd of moment in hun leven waarop zeven dagen per week verantwoordelijkheid dragen niet langer wenselijk is?
Waarschijnlijk bestaat er niet één antwoord.
Dierenwelzijn en haalbaarheid moeten samen bekeken worden
Dat betekent niet dat regels voor dierenwelzijn moeten verdwijnen.
Integendeel.
Wie tegen betaling dieren van anderen opvangt, draagt een grote verantwoordelijkheid. Eigenaars moeten erop kunnen vertrouwen dat hun hond veilig verblijft, voldoende beweging krijgt, correct wordt gevoed en medische hulp krijgt wanneer dat nodig is.
Maar regelgeving werkt alleen wanneer er daarnaast voldoende professionele opvang beschikbaar blijft.
Als erkende pensions verdwijnen terwijl de vraag gelijk blijft, dreigt een deel van de opvang te verschuiven naar informele of niet-erkende circuits. Dat zou precies het tegenovergestelde kunnen betekenen van wat dierenwelzijn wil bereiken.
Daarom verdient de situatie overleg tussen pensionuitbaters, lokale besturen, Dierenwelzijn Vlaanderen en hondeneigenaars.
Westhoek dreigt opvangplaatsen te verliezen
De komende maanden worden belangrijk.
Wanneer ’t Boomerhof in oktober en Bed en Blaf in december inderdaad hun pensionactiviteiten beëindigen, verdwijnen opnieuw opvangmogelijkheden in een regio waar het aanbod al onder druk staat.
Als daarnaast andere pensions definitief gesloten blijven of verkocht worden, kan de druk op de resterende uitbaters snel toenemen.
Voor hondenbezitters is de boodschap voorlopig duidelijk: wie tijdens een vakantieperiode opvang nodig heeft, doet er goed aan veel vroeger dan vroeger te reserveren.
Maar daarmee is het fundamentele probleem niet opgelost.
De belangrijkste vraag blijft overeind:
Wie zorgt straks voor de honden wanneer steeds minder mensen bereid of in staat zijn om zeven dagen per week die verantwoordelijkheid op zich te nemen?
Dat is niet alleen een vraag voor de uitbaters van hondenpensions.
Het is ook een vraag voor Dierenwelzijn Vlaanderen, lokale besturen en uiteindelijk voor iedere eigenaar die erop rekent dat er, wanneer het nodig is, ergens een veilige plaats voor zijn hond beschikbaar is.
Contact en officiële informatie
Voor officiële informatie over erkenningen en regelgeving kunnen uitbaters en hondeneigenaars terecht bij Dierenwelzijn Vlaanderen, Departement Omgeving.
Telefoon: 1700
E-mail: dierenwelzijn@vlaanderen.be
Website: Vlaanderen.be/dierenwelzijn
( Tekst S. J. van www.westnieuws.be )
