Afwezigheid op armoededag roept vragen op in Diksmuide

Het Sociaal Huis Diksmuide erkent dat armoede, sociale uitsluiting, toegankelijkheid, handicap, chronische ziekte en digitale kwetsbaarheid nauw verbonden zijn met zijn dagelijkse opdrachten. Toch besliste de dienst na intern overleg om niet deel te nemen aan de EDC Fan Dag – Iedereen telt mee, die op zaterdag 17 oktober 2026 plaatsvindt in Lokaal Dienstencentrum Ten Patershove in Diksmuide.

Die beslissing wordt door initiatiefnemer Andy Vermaut gerespecteerd, maar roept bij hem fundamentele vragen op. Niet omdat hij het werk van de medewerkers van het Sociaal Huis in twijfel trekt, maar omdat uitgerekend 17 oktober wereldwijd in het teken staat van de strijd tegen armoede.

De volledige correspondentie met het Sociaal Huis van 29 september 2026 is volgens Vermaut beschikbaar ter inzage. Daardoor kan ook de motivatie achter de beslissing worden gecontroleerd.

Een datum die bewust werd gekozen

De Europese Beweging België en EDC Fan Belgium organiseren op zaterdag 17 oktober 2026 in Lokaal Dienstencentrum Ten Patershove de EDC Fan Dag – Iedereen telt mee.

De keuze voor 17 oktober is bewust. Die dag is door de Verenigde Naties erkend als Internationale Dag voor de Uitroeiing van Armoede.

Tijdens de bijeenkomst worden verschillende maatschappelijke thema’s samengebracht die in het dagelijkse leven vaak sterk met elkaar verbonden zijn. Het gaat onder meer over armoede, sociale uitsluiting, handicap, chronische ziekte, autisme, niet-zichtbare beperkingen, digitale kwetsbaarheid, zorg, toegankelijkheid en de European Disability Card.

Net daarom hoopten de organisatoren ook op een vorm van betrokkenheid vanuit het Sociaal Huis Diksmuide.

Sociaal Huis erkent het belang van de thema’s

In zijn antwoord van 29 september maakt het Sociaal Huis duidelijk dat het het belang onderschrijft van de onderwerpen die tijdens de EDC Fan Dag worden behandeld.

Volgens de meegedeelde motivatie sluiten armoede, sociale uitsluiting, toegankelijkheid, handicap, chronische ziekte en digitale kwetsbaarheid nauw aan bij de eigen opdrachten en dienstverlening.

Toch blijft na intern overleg de eerdere beslissing overeind om niet deel te nemen.

Daarbij wordt benadrukt dat deze keuze niet voortkomt uit een negatief oordeel over de EDC Fan Dag, de organisatoren of de doelstellingen van het initiatief. Het Sociaal Huis verwijst naar personeelscapaciteit, de planning van zijn dienstverlening, prioritaire projecten en de noodzaak om de beschikbare middelen efficiënt in te zetten.

De beperkte personele en communicatieve capaciteit wordt volgens de dienst in de eerste plaats gebruikt voor eigen activiteiten, bestaande structurele samenwerkingen en projecten waarvoor formele engagementen werden aangegaan.

Die uitleg geeft een organisatorische reden voor de afwezigheid. Tegelijk ontstaat daardoor een bredere vraag: wanneer een extern initiatief rechtstreeks aansluit bij de eigen sociale opdracht, moet er dan eerst een formeel samenwerkingsverband bestaan voordat zelfs een beperkte aanwezigheid mogelijk wordt?

Dagelijkse dienstverlening raakt rechtstreeks aan het programma

Het Sociaal Huis is een belangrijk aanspreekpunt voor inwoners van Diksmuide die geconfronteerd worden met zorg- en welzijnsvragen.

Tot zijn dienstverlening behoren onder meer financiële ondersteuning, begeleiding bij onbetaalde facturen, schuldbemiddeling en specifieke hulp voor minderjarige kinderen die opgroeien in kwetsbare gezinssituaties.

Het zijn precies dergelijke situaties die tijdens de EDC Fan Dag vanuit verschillende invalshoeken worden besproken.

Armoede staat immers zelden alleen.

Een laag inkomen kan samengaan met hoge energiefacturen, slechte huisvesting, schulden, gezondheidsproblemen of moeilijkheden om zich te verplaatsen. Ook een handicap of chronische ziekte kan extra uitgaven veroorzaken die voor buitenstaanders niet altijd zichtbaar zijn.

Daar komt de toenemende digitalisering bij.

Digitale dienstverlening kan zelf een drempel worden

Steeds meer informatie, aanvragen en afspraken verlopen digitaal. Voor veel mensen betekent dat snelheid en gemak. Voor anderen kan dezelfde evolutie een bijkomende hindernis vormen.

Wie niet beschikt over voldoende digitale kennis, apparatuur of ondersteuning kan moeite hebben om informatie te vinden, documenten in te dienen of tijdig hulp aan te vragen.

Financiële kwetsbaarheid heeft bovendien gevolgen voor veel meer dan alleen het huishoudbudget. Deelname aan cultuur, verenigingsactiviteiten, sport of andere sociale activiteiten wordt moeilijker wanneer iedere euro meerdere keren moet worden omgedraaid.

Voor personen met een handicap kunnen daar nog fysieke en administratieve obstakels bijkomen.

De EDC Fan Dag wil die verschillende ervaringen juist samenbrengen en aantonen dat problemen niet netjes in afzonderlijke vakjes passen.

Geen vraag om organisator te worden

Volgens Vermaut werd het Sociaal Huis nooit gevraagd om de volledige organisatie mee te dragen. Evenmin werd om een financiële bijdrage of een volledige personeelsploeg gevraagd.

Er werden verschillende, veel beperktere mogelijkheden voorgesteld.

Zo kon iemand van het Sociaal Huis een gedeelte van het programma volgen, kort uitleg geven over de lokale dienstverlening of informatiemateriaal ter beschikking stellen. Ook een schriftelijke bijdrage behoorde tot de mogelijkheden. Zelfs gewoon gedurende een deel van de namiddag aanwezig zijn en luisteren, werd als mogelijke bijdrage naar voren geschoven.

Geen van die opties leidde uiteindelijk tot deelname.

Daar ligt voor Vermaut het belangrijkste punt van teleurstelling. Wanneer de onderwerpen van een activiteit volgens het Sociaal Huis zelf nauw aansluiten bij zijn dagelijkse opdracht, ontstaat de vraag waarom zelfs een beperkte vertegenwoordiging niet haalbaar blijkt.

17 oktober is meer dan zomaar een zaterdag

Van een lokale overheidsdienst kan redelijkerwijs niet worden verwacht dat medewerkers op iedere bijeenkomst, studiedag of activiteit aanwezig zijn.

Personeel en middelen zijn niet onbeperkt. Diensten moeten keuzes maken en dagelijkse hulpverlening moet verzekerd blijven.

Toch geeft de datum van deze bijeenkomst de discussie een bijzondere betekenis.

Op de Internationale Dag voor de Uitroeiing van Armoede komen in Diksmuide ervaringsdeskundigen, organisaties en betrokken burgers samen rond onderwerpen waarmee een sociale dienst vrijwel dagelijks geconfronteerd wordt.

Een dergelijke bijeenkomst biedt niet alleen een gelegenheid om informatie te verstrekken. Ze kan ook dienen om te luisteren naar mensen die rechtstreeks met sociale en administratieve obstakels te maken krijgen.

European Disability Card als onderdeel van hetzelfde verhaal

Ook de European Disability Card krijgt een belangrijke plaats tijdens de bijeenkomst.

De kaart draait onder meer om erkenning en toegankelijkheid voor personen met een handicap. Daarmee raakt het onderwerp aan een bredere maatschappelijke vraag: in welke mate kan iemand daadwerkelijk deelnemen aan het dagelijkse leven?

Financiële problemen, fysieke ontoegankelijkheid, ingewikkelde procedures en digitale moeilijkheden kunnen elkaar versterken.

Daarom beschouwen de organisatoren de European Disability Card niet als een losstaand onderwerp. Ze plaatsen de kaart binnen een ruimer gesprek over deelname aan de samenleving, toegankelijkheid en sociale rechten.

Nieuwe contacten beginnen soms met luisteren

Dat lokale besturen en administraties duidelijke afspraken, prioriteiten en structuren nodig hebben, staat voor Vermaut niet ter discussie.

Maar nieuwe samenwerkingen ontstaan niet uitsluitend uit vooraf vastgelegde overeenkomsten.

Soms begint verandering heel eenvoudig: mensen ontmoeten elkaar en luisteren naar ervaringen die ze in hun dagelijkse professionele omgeving niet altijd rechtstreeks horen.

Een maatschappelijk werker kan in gesprek komen met iemand die uit eigen ervaring weet wat leven met armoede betekent. Iemand met autisme kan duidelijk maken waarom een bepaalde procedure voor hem of haar bijzonder moeilijk werkt. Een persoon met een niet-zichtbare beperking kan uitleggen waarom voortdurend verantwoording afleggen over de nood aan ondersteuning zwaar kan wegen.

Ook iemand die moeite heeft met digitale dienstverlening kan duidelijk maken waarom een procedure die administratief efficiënt lijkt, in het dagelijkse leven toch een hindernis vormt.

Voor dergelijke gesprekken is niet noodzakelijk een formeel partnerschap nodig. Aanwezigheid en bereidheid om te luisteren kunnen al een eerste stap vormen.

Geen aanval op medewerkers van het Sociaal Huis

Vermaut benadrukt uitdrukkelijk dat zijn kritiek niet gericht is tegen de maatschappelijk werkers en andere medewerkers van het Sociaal Huis.

Zij behandelen dagelijks moeilijke dossiers en ondersteunen inwoners die met financiële, sociale of persoonlijke problemen geconfronteerd worden.

Ook de verklaring van het Sociaal Huis dat armoede en andere sociale problemen een wezenlijk onderdeel vormen van zijn dagelijkse dienstverlening wordt niet betwist.

De kritiek richt zich uitsluitend op de institutionele beslissing om tijdens deze specifieke bijeenkomst, op deze specifieke datum en rond deze thema’s geen vorm van aanwezigheid te voorzien.

Dat onderscheid is belangrijk.

Een discussie over een beleids- of organisatorische beslissing hoeft geen oordeel te zijn over de mensen die iedere dag de dienstverlening uitvoeren.

Sociale dienstverlening gebeurt niet alleen achter een loket

Sociale hulp begint vaak wanneer iemand zelf aanklopt met een probleem. Toch kan dienstverlening volgens Vermaut verder gaan dan het behandelen van individuele hulpvragen.

Luisteren naar wat buiten het eigen kantoor gebeurt, kan eveneens waardevolle informatie opleveren.

Verenigingen, mantelzorgers, mensen met schulden, personen met een handicap, ervaringsdeskundigen en burgers die moeite hebben met digitale toepassingen beschikken over kennis die niet altijd uit dossiers of cijfers kan worden gehaald.

Dat betekent niet dat een sociale dienst bij ieder initiatief aanwezig moet zijn.

Wel kan worden afgewogen of bepaalde momenten voldoende aansluiten bij de eigen opdracht om uitzonderlijk buiten de gebruikelijke werking aanwezig te zijn.

Volgens Vermaut is 17 oktober zo’n moment.

Een beperkte aanwezigheid had al betekenis gehad

Voor de organisatoren hoefde de bijdrage van het Sociaal Huis niet groot te zijn.

Een medewerker die een uur kwam luisteren, een korte toelichting over de beschikbare dienstverlening, een informatietafel of een schriftelijke boodschap had al kunnen aantonen dat de lokale sociale dienstverlening en organisaties die met dezelfde thema’s bezig zijn elkaar weten te vinden.

De praktische inspanning kon daardoor beperkt blijven, terwijl de betekenis van die aanwezigheid voor deelnemers aanzienlijk had kunnen zijn.

Het gaat dan niet alleen over wat een vertegenwoordiger van het Sociaal Huis had kunnen vertellen. Minstens even belangrijk is wat die vertegenwoordiger tijdens de bijeenkomst had kunnen horen.

De stoel blijft leeg, maar verdere samenwerking blijft mogelijk

De beslissing van het Sociaal Huis is intussen duidelijk. Na intern overleg werd bevestigd dat de dienst niet zal deelnemen aan de EDC Fan Dag.

Vermaut respecteert die beslissing, maar beschouwt ze als een gemiste gelegenheid.

Hij verbindt daar uitdrukkelijk niet de conclusie aan dat het Sociaal Huis geen belangstelling zou hebben voor armoede, handicap, chronische ziekte of sociale uitsluiting. Een dergelijke conclusie zou niet overeenstemmen met de uitleg van de dienst en evenmin met de taken die medewerkers dagelijks uitvoeren.

De discussie gaat volgens hem daarom niet over de vraag of het Sociaal Huis sociaal werk verricht. De vraag is of een sociale dienst op belangrijke maatschappelijke momenten ook buiten de eigen vaste structuren ruimte kan maken voor ontmoeting en dialoog.

Iedereen telt mee moet ook in de praktijk zichtbaar zijn

Op zaterdag 17 oktober komen in Diksmuide mensen samen met verschillende achtergronden en ervaringen.

Armoede, handicap, chronische ziekte, autisme, niet-zichtbare beperkingen, zorg, digitale kwetsbaarheid en toegankelijkheid worden niet als afzonderlijke dossiers bekeken, maar vanuit de dagelijkse werkelijkheid van mensen die met verschillende moeilijkheden tegelijk geconfronteerd kunnen worden.

Ervaringsdeskundigen en sprekers brengen daarbij hun eigen kennis en verhalen mee.

De centrale gedachte van de EDC Fan Dag is duidelijk: een mens is meer dan een inkomen, beperking, dossiernummer of administratieve categorie.

Iedereen telt mee.

Juist daarom had Andy Vermaut het Sociaal Huis Diksmuide graag bij deze bijeenkomst gezien.

De afwezigheid hoeft volgens hem echter niet het einde van het gesprek te betekenen. De discussie kan aanleiding geven om verder na te denken over de manier waarop lokale overheid, sociale dienstverlening, verenigingen en ervaringsdeskundigen elkaar in Diksmuide gemakkelijker kunnen ontmoeten, ook wanneer er nog geen formele samenwerking bestaat.

Praktische informatie

EDC Fan Dag – Iedereen telt mee
Datum: zaterdag 17 oktober 2026
Locatie: Lokaal Dienstencentrum Ten Patershove
Adres: Maria Doolaeghestraat 2A, 8600 Diksmuide
Potluck en ontmoeting: van 12.00 tot 14.00 uur
Organisatie: Europese Beweging België en EDC Fan Belgium

Het initiatief vindt plaats naar aanleiding van de Internationale Dag voor de Uitroeiing van Armoede en brengt thema’s als armoede, handicap, chronische ziekte, autisme, niet-zichtbare beperkingen, digitale kwetsbaarheid, zorg, toegankelijkheid en de European Disability Card samen.

( Tekst S. J. van www.westnieuws.be )