Van 24 februari tot 4 maart voerde het archeologisch bedrijf RAAP België een archeologisch vooronderzoek uit op en rond onze Markt in de vorm van een proefputtenonderzoek. Uit de putten werd duidelijk dat de eerste archeologische sporen zich vrij ondiep bevinden. Plaatselijk werden sporen tot 2 meter onder het huidige straatniveau gevonden. De meest recente vondsten zijn delen van de kelders van een bouwblok dat in de vorige eeuw is afgebroken. De oudste vondst dateert uit de steentijden.
De late middeleeuwen
In verschillende proefputten werden sporen uit de late middeleeuwen teruggevonden. Het gaat om muurwerk in gele bakstenen (15de eeuw), ophogingspakketten (14de eeuw), kuilen, paalsporen en lemen vloertjes. Bovenop de lemen vloertjes zat een brandlaagje. Dit zou kunnen betekenen dat er een brand heeft plaatsgevonden in het middeleeuwse Torhout. Het meeste aardewerk dat gevonden is, dateert ook uit de late middeleeuwen. Het gaat voornamelijk om scherven van kookgerei zoals kookpotten, pannen en kannen.
Mooie metaalvondsten
Plaatselijke metaaldetectorist Sammy Fraeyman heeft de afgelopen week RAAP geholpen met metaaldetectie in de proefputten. Hij ontdekte al heel wat mooie metaalvondsten waaronder een 14de-eeuwse rekenpenning, 14de en 15de-eeuwse munten en zelfs een Schotse munt: een crux pellit penny. Dit type muntje is geslagen tussen 1460-1488 ergens in de buurt van Edinburgh onder het beleid van James III van Schotland. Door het vuil en de corrosie op de achterkant is het niet mogelijk om te achterhalen of het om een echte penny gaat of een middeleeuwse imitatie (deze waren zeker aanwezig in onze streken).
Skeletresten
In de proefput nabij de Sint-Pietersbandenkerk werden verschillende menselijke skeletresten aangetroffen die geassocieerd kunnen worden met de begraafplaats rond de kerk. Tot nu toe konden twee individuen herkend worden. Deze zullen in een latere fase zeker verder onderzocht worden.
Romeinse periode
Met de metaaldetector werd ook een Romeins muntje uit de 4de of 5de eeuw na Christus gevonden in één van de proefputten. Daarnaast werden twee aardewerk scherven gevonden die mogelijks ook uit de Romeinse periode dateren.
De oudste vondst uit het centrum van Torhout
Zoals in heel Vlaanderen is er ook in Torhout in het verleden al heel wat silex (vuursteen) uit de steentijden gevonden. Zulke vondsten werden onder andere gedaan rond de omgeving van de Moubeek in Wijnendale en bij prospecties van Baron de Maere d’Aertrycke. Tot nu toe werden er echter nog nooit steentijdvondsten gedaan in het centrum van Torhout. Op maandag 1 maart kwam hier verandering in. In een voorraadkuil (silo) in één van de proefputten werd een silex kling gevonden. Over de exacte datering kan nog niet veel gezegd worden, maar zeker is wel dat dit het oudste voorwerp is dat ooit in het centrum van Torhout gevonden is. Een primeur dus!
Veel belangstelling voor de rondleidingen
Op woensdag 3 maart gaf Raakvlak 17 korte rondleidingen voor geïnteresseerde burgers. Raakvlak is een intergemeentelijke samenwerking rond erfgoed en zorgt voor de publiekswerking in dit project.
Schepen van cultuur Lieselotte Denolf: “Het enthousiasme was groot, want ook de extra sessies in de namiddag waren snel volzet, wat ons op een totaal van 136 deelnemers bracht. Daarnaast was er heel wat interesse en betrokkenheid van toevallige passanten tijdens de werken. Met de effectieve opgravingen later dit jaar, krijgen burgers opnieuw de kans om de sites te bezoeken. Ook scholen kunnen dan meer ontdekken over onze eigen Torhoutse geschiedenis en de werkwijze van archeologen. We zullen ook beroep doen op vrijwilligers die meehelpen bij archeologische taken zoals scherven wassen. Daarvoor werken we samen met de Heemkundige Kring Torhout-Houtland. Er wacht ons een bijzonder boeiende periode!”
De volgende stappen
Op 4 maart werd het proefputtenonderzoek afgerond. De archeologen verzamelen de komende weken alle gegevens in een rapport. Op basis van de aangetroffen archeologische sporen en vondsten bepalen ze welke zones op en rond de Markt later daadwerkelijk opgegraven moeten worden, voor de werken van de stadskernvernieuwing op de Markt van start gaan, en welke vragen ze hierbij willen beantwoorden over het verleden van Torhout. “De werken rond de stadskernvernieuwing zitten op schema. Mogelijke bijkomende opgravingen werden in de huidige planning van de hoofdaannemer ingecalculeerd. Vertragingen voor het geheel zullen ze dus niet opleveren”, aldus schepen van openbare werken Hans Blomme.
