Een vijver die meer is dan water alleen
De Put van Nieuwkapelle, gelegen in het landelijke hart van Diksmuide, dreigt het toneel te worden van een controversieel proefproject. De stad overweegt een installatie van drijvende zonnepanelen te plaatsen op een wateroppervlak van ongeveer twee hectare. Een beslissing die op het eerste gezicht innovatief lijkt, maar lokaal diepe sporen nalaat.
Waar beleidsmakers technologische vooruitgang zien, zien inwoners een vertrouwd landschap bedreigd worden. De vijver is niet zomaar een plas water: het is een plek van herinnering, ontspanning en verbondenheid. Een locatie waar vissers in stilte hun hengel uitwerpen, wandelaars hun hoofd leegmaken, jongeren afkoeling zoeken en gezinnen picknicken aan de oever.
Zonnepanelen op water: niet zonder gevolgen
Hoewel het gebruik van wateroppervlak voor zonne-energie efficiënt lijkt – geen ruimtebeslag op land, verkoelende werking – blijkt dat dit soort installaties ook serieuze ecologische risico’s met zich meebrengen. Onderzoekers stellen dat drijvende zonnepanelen het zonlicht weren dat noodzakelijk is voor de fotosynthese van waterplanten en algen. Dit kan de zuurstofhuishouding verstoren, wat nadelig is voor het onderwaterleven.
In gebieden met stikstofrijk water, zoals in landbouwstreken het geval is, vergroot dit de kans op algenbloei – vooral blauwalg – met gevolgen voor zowel de biodiversiteit als de volksgezondheid. Minder zonlicht is in dit geval geen voordeel, maar een bron van instabiliteit in een kwetsbaar ecosysteem.
Een koeltebuffer in een opwarmend klimaat
Dat net vandaag gekozen wordt om een open vijver af te dekken met technologie, is volgens Günther Claes moeilijk te begrijpen. Hij woont op wandelafstand van de Put en kent het gebied van binnenuit. “In tijden van hittegolven en droogte zijn vijvers onmisbaar. Ze bieden verkoeling aan de lucht en houden vocht vast in de bodem. Zulke natuurlijke buffers moeten we koesteren, niet bedekken.”
De uitspraak raakt aan een bredere klimaatrealiteit. In een opwarmende wereld zijn waterelementen belangrijker dan ooit. Ze temperen temperatuurschommelingen, creëren leefruimte voor flora en fauna, en bieden rustplekken aan mensen die even willen ontsnappen aan de drukte.
Alternatieven liggen voor het grijpen
De stad Diksmuide is qua oppervlakte de grootste van West-Vlaanderen. Dat roept vragen op bij Claes: “Waarom een kwetsbare vijver opofferen, terwijl er elders volop ruimte beschikbaar is? Denk aan daken van loodsen, bedrijvenzones, voormalige stortplaatsen. Dat zijn plekken waar zonnepanelen niet botsen met natuurwaarden of sociaal gebruik.”
Zonnepanelen hoeven niet ten koste te gaan van open ruimte of biodiversiteit. Door te kiezen voor zones waar de ecologische impact minimaal is, kan de energietransitie verlopen zonder bijkomende schade. “Duurzaamheid mag geen excuus worden voor gemakzucht,” stelt Claes. “Wat duurzaam oogt op papier, kan op terrein juist destructief zijn.”
De roep om bezinning
Het proefproject, dat zich in een vergevorderd stadium van vergunningverlening bevindt, roept onrust op bij buurtbewoners. Claes heeft geen bezwaar tegen hernieuwbare energie op zich, maar wel tegen de locatie. “Diksmuide mag zich niet laten verleiden tot een kortetermijnoplossing die op lange termijn meer schade dan voordeel brengt.”
Hij doet een appel aan het stadsbestuur: “Erken de waarde van de Put van Nieuwkapelle als levend landschap. Laat technologische vooruitgang samengaan met respect voor natuur, ecologie én het dagelijkse leven van burgers.”
Een plek die recht heeft op rust
Wat dreigt te verdwijnen, is geen anonieme vijver. Het is een plek die gedragen wordt door generaties, een schuilplaats voor zowel mens als dier. Claes besluit zijn oproep met een eenvoudige boodschap: “Laat ons vooruitgaan, maar niet blindelings. De Put verdient beter.”
Contactpersoon
Günther Claes – gunther.claes@proximus.be
( Tekst Serge Jansen van www.westnieuws.be )