Een hernieuwde oproep tot vrede
Onder een grijze ochtendhemel vulden de vredesklokken van de IJzertoren opnieuw het vlakke land met hun zware galm. De 98ste IJzerbedevaart bracht in Diksmuide een trouw publiek samen dat zich niet door nostalgie laat leiden, maar door de overtuiging dat vrijheid niet zonder waakzaamheid bestaat. Een paar duizend aanwezigen volgden de ingetogen ceremonie, gedragen door sprekers die niet de geschiedenis bezongen, maar de huidige kwetsbaarheid van democratische waarden onderstreepten.
Van jeugdherinnering tot moreel engagement
Eén naam sprong dit jaar opvallend in het oog: Marc Van Ranst. Niet als viroloog, maar als man met een verleden dat teruggaat tot de tijd dat hij als tiener samen met zijn vader deelnam aan de jaarlijkse tocht naar de IJzervlakte. “Die eerste indrukken zijn blijven hangen,” verklaarde Van Ranst in een nuchtere, feitelijke uiteenzetting. De sfeer van verbondenheid die hij toen ervoer, maakte later plaats voor vervreemding toen bepaalde stromingen de bedevaart voor hun eigen doeleinden gingen gebruiken.
Pas recent vond hij aansluiting bij de vernieuwde geest van het evenement, waarin de oorspronkelijke idealen weer op de voorgrond treden. “Toen men mij vroeg als gastspreker, aarzelde ik niet. Dit is opnieuw een plek geworden waar solidariteit oprecht en inclusief wordt ingevuld.”
Vrijheid als gedeelde verantwoordelijkheid
Ook Sandrine Ekofo, beleidsmedewerker bij Broederlijk Delen, legde de nadruk op het mondiale karakter van vrijheid. Ze bracht de idee onder woorden dat wat hier wordt bewaard aan waarden, elders nog bevochten moet worden. Het verbindt de lokale strijd voor gelijkheid met de globale inzet voor rechtvaardigheid.
Jan Peumans, voormalig voorzitter van het Vlaams Parlement, onderstreepte in zijn bijdrage het blijvend belang van de vredesboodschap. De inscriptie Nooit meer oorlog, zichtbaar op de vier zijden van de toren, is voor hem meer dan een historische getuigenis – het is een waarschuwing die doorgegeven moet blijven worden.
Woorden en klanken die blijven hangen
Naast de inhoudelijke toespraken gaf schrijver Erik Vlaminck het gebeuren een literaire laag. Hij bracht teksten die het verdriet van de oorlog tastbaar maakten zonder te vervallen in sentimentaliteit. Muzikant Meermens vulde de stilte tussen de woorden op met klanken die bleven hangen, als echo’s van menselijke veerkracht.
Naar een eeuwfeest van waardigheid
Het publiek was iets talrijker dan vorig jaar. Geen massale toestroom zoals vroeger, maar een gestage, trouwe aanwezigheid van mensen voor wie de waarden van deze bijeenkomst geen loos verleden vormen.
Voorzitter van het IJzerbedevaartcomité, Paul De Belder, erkende dat de tijd van grote menigtes wellicht voorbij is. “Maar,” zei hij, “wie nu nog komt, draagt de kern van deze herdenking écht in zich. Vrede, Vrijheid en Verdraagzaamheid zijn geen slogans hier, ze zijn uitgangspunten van leven en samenleven.”
De organisatie kijkt nu al uit naar de 100ste editie. Niet als eindpunt, maar als mijlpaal in een lange tocht die in stilte verdergaat.
( Tekst Serge Jansen van www.westnieuws.be )
