Een Noodkreet Uit het Stille Bos
In de zomer van 2023, kende de glooiende velden van Barvaux-sur-Ourthe een onverwachte wending. De 15e juli, een dag die bekleed had moeten zijn met de lachende gezichten van jonge scouts, werd overschaduwd door een nachtmerrie scenario.
Zoals de zon achter de heuvels verdween, werden ouders op de hoogte gebracht van een akelig verhaal. Hun geliefde kroost, de dappere lutins van Mouscron, hadden de toorn van plaatselijke jongeren getrotseerd. Onschuldige zielen waren blootgesteld aan een nietsontziende agressie, een daad die de gemoedsrust van hun ouders tot in het diepste trof.
“Het is moeilijk om de reikwijdte van de situatie te bevatten, levend ver weg in Moeskroen,” verzucht Mathieu Donche, een van de ontstelde ouders. Ondanks hun vertrouwen in de handhaving van de wet, ontbrak het hen aan vertrouwen in de kordate aanpak van deze flagrante misdaad.
De Onzichtbare Grenzen van Jeugddelinquentie
Kinderen en wetshandhaving delen een ingewikkeld labyrint van regelgeving, dat soms onderling verschilt in Vlaanderen met dat van Brussel en Wallonië. Cécile Mathys, psycholoog en professor in criminologie aan de Universiteit van Luik, legt uit dat de relatie tussen gerechtigheid en minderjarigen wordt beheerst door het Waalse decreet van 18 januari 2018. De minderjarige wordt beschouwd als niet in staat tot volledig onderscheid, een uitleg die ruimte schept voor educatieve maatregelen in plaats van strafrechtelijke sancties.
Betekent dit ongestraftheid? Neen, de maalwielen van gerechtigheid malen traag maar zeker. Na het opmaken van een proces-verbaal door de politie, gaat het naar het parket. Daar beslist men of de zaak wordt doorverwezen naar de jeugdrechter, of dat ze blijft hangen op het niveau van het parket zelf.
De Omzwervingen van Gerechtigheid
Het parket biedt verschillende opties. Van een nuchtere schikking zonder gevolg, tot een bemiddelingsvergadering met de parketcriminoloog, waarbij de betrokken jongere en zijn ouders samenkomen om de situatie te bespreken en de wet te herhalen.
Als de gewone middelen niet voldoen, kan de jeugdrechter ingrijpen. Hij of zij heeft extra tools, zoals het aanbieden van herstellende maatregelen en toezicht door de jeugdbeschermingsdienst. In extreme gevallen kan een jongere worden geplaatst in een publieke instelling voor jeugdbescherming. Deze laatste maatregel is echter niet alleen gelinkt aan de ernst van de misdaad, maar kan ook afhangen van de sociale en familiale context.
In de Ogen van de Orkaan
Maar werkt dit systeem? En hoe zit het met groepen jongeren? “We werken niet op de groep, we moeten individuele benaderingen hanteren, de jongere waarden laten terugvinden, die hem of haar ertoe zullen brengen om de groep te verlaten,” legt professor Mathys uit.
Jonge vechtpartijen zijn heel gebruikelijk, of de groep nu bekend is bij justitiële autoriteiten of niet. Volgens de psycholoog worden tijdens de zomer, wanneer de school uit is, instellingen vaak het doelwit. “Maar voor deze jongeren kunnen de scouts verschijnen als iets conventioneels, een manier om zich tegen een maatschappelijke figuur te keren.”
In deze complexe web van jeugdcriminaliteit blijft de schaduw van straffeloosheid de vraag. De hoop blijft echter levend dat op een dag deze schaduw zal worden opgelost door het licht van gerechtigheid.
( Tekst Andy Vermaut en Serge Jansen van www.westnieuws.be )
