Begin 2020 publiceerde het Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel het rapport ‘Dader of slachtoffer? Criminele uitbuiting: verkenning onder Nederlandse scholen’. Hieruit blijkt dat 55% van de Nederlandse middelbare scholen zich zorgen maakt over criminele uitbuiting, een ernstige vorm van mensenhandel. Eén op de tien Nederlandse scholen maakt zich zelfs één of meerdere keren per maand concreet zorgen over een leerling. Hoe zit dit in Zeeland?

Ook onze provincie blijft de laatste jaren niet gevrijwaard van delicten gepleegd door jongeren zoals het dealen van drugs, plegen van overvallen en delicten rondom seksuele uitbuiting. De vraag is in hoeverre zij daarin worden beïnvloed en/of gedwongen door anderen en in hoeverre autoriteiten wetenschap hebben van die dwang. Om deze vragen te beantwoorden deed Avans Hogeschool in opdracht van de bestuurlijk portefeuillehouders mensenhandel burgemeester Vermue (Sluis), wethouder Van der Reest (Goes), burgemeester Van den Tillaar (Vlissingen), politie, Openbaar Ministerie en Taskforce-RIEC Brabant-Zeeland onderzoek naar criminele uitbuiting onder jongeren in Zeeland en de mate waarin scholen hiervan op de hoogte zijn.

Resultaten Zeeuwse scholieren
In totaal heeft 4,1% van de Zeeuwse scholieren te maken gehad met criminele uitbuiting en is 10,9% van de scholieren wel eens gevraagd om strafbare feiten te plegen. Het meest genoemde delict waartoe scholieren worden gedwongen is het stelen en/of plegen van overvallen (13,6%). Daarnaast komt het verhandelen van softdrugs (12,4%) ook veel voor.

Resultaten medewerkers en bestuurders Zeeuwse VO en MBO scholen
Ook medewerkers (24,3%) en bestuurders (41,2%) bevestigen dat criminele uitbuiting voorkomt onder jongeren op school. De meeste scholen zijn zich bewust van het bestaan van criminele uitbuiting, maar hebben behoefte aan meer kennis en expertise om criminele uitbuiting te herkennen, signaleren en aan te pakken. Een gezamenlijke aanpak zowel binnen de school als extern met ketenpartners is hierin een voorwaarde.

Hoe nu verder?
Samen met alle betrokken partijen gaan de Zeeuwse gemeenten aan de slag met een plan om criminele uitbuiting onder jongeren in Zeeland tegen te gaan. De aanbevelingen van Avans Hogeschool worden hierbij ter harte genomen. Denk hierbij aan het investeren in kennis, het stimuleren om criminele uitbuiting te melden en bespreekbaar te maken en het creëren van korte en directe lijnen tussen gemeente, onderwijs-, zorg-, veiligheids- en gezondheidszorgorganisaties.
Vanuit een gedeelde zorg, gezamenlijke aanpak en verantwoordelijkheid is het mogelijk om criminele uitbuiting onder jongeren te verminderen.

Rapport
Data werden verzameld door middel van enquêtes, interviews en dossieronderzoek. Dit heeft uiteindelijk geleid tot een respons van 34 bestuurders, 361 medewerkers en 3718 scholieren. In de enquête werd de respondenten gevraagd of zij wilde meewerken aan een interview met de onderzoekers. Dit leidde tot in totaal 31 verdiepende interviews met 7 bestuurders, 6 medewerkers en 18 scholieren. Het volledige rapport is te raadplegen op de volgende website: www.czwbureau.nl